W Modelowych Zasadach RGGI (Regional Greenhouse Gas Initiative Model Rules 12/31/08) przewidziano, iż Agencja Regulacyjna RGGI rejestruje przeniesienie uprawnień do emisji CO2 poprzez przekazanie ich z rachunku zbywcy na rachunek nabywcy dopiero w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania zgłoszenia.

Czy tego typu rozwiązania są remedium na ostatnio ujawnione mankamenty systemu rejestrowego EUETS?

Rozważane środki zwiększenia bezpieczeństwa rejestrów

W opublikowanym terminarzu spotkania z Komisją Europejską przewidzianego w Brukseli na dzień 15 marca 2011 r. zaplanowano dyskusję nad propozycjami zwiększenia bezpieczeństwa rejestrów w związku z ostatnio notowanymi kradzieżami uprawnień do emisji oraz oszustwami dotyczącymi VAT (tzw. carousel fraud). Wśród tych propozycji wymienia się:

1) zróżnicowanie rodzajów rachunków w rejestrze uprawnień do emisji,

2) zaprzestanie wyświetlania przez rejestr numerów seryjnych uprawnień do emisji przechowywanych w rejestrze (co ma ułatwić wykazanie swych praw przez nabywcę w dobrej wierze uprawnień, które zostały skradzione, co z kolei ma zwiększyć bezpieczeństwo i pewność obrotu),

3) wreszcie kwestia podnoszona od dłuższego już czasu a mianowicie ujawnienie numerów seryjnych uprawnień do emisji, które zostały skradzione w wyniku ostatnich incydentów.

Pomijając powyższe kwestie (z których każda jest bardzo ciekawa i niesie ze sobą szereg problemów prawnych) w tym momencie interesujące będzie jednak odniesienie się w pierwszej kolejności do rozważanego przez Komisję w powyższym zakresie środka tj. wprowadzenia opóźnienia czasowego (na razie nie sprecyzowano jak długiego) w realizacji przez rejestr transferów uprawnień.

Chodzi o to, aby przeniesienia uprawnień do emisji pomiędzy rachunkami w rejestrze nie podlegały niezwłocznemu wykonaniu, lecz dopiero po pewnym czasie. Intencją wprowadzenia takiego mechanizmu byłoby zwiększenia prawdopodobieństwa, iż transfery uprawnień do emisji pochodzących z przestępstwa zostaną zatrzymane przed ich wykonaniem oraz że wprowadzenie do obrotu takich uprawnień nie będzie mogło następować tak szybko jak dotychczas. W opublikowanym terminarzu spotkania Komisja przypomniała, iż aktualnie obowiązujące zasady funkcjonowania rejestrów pozwalają na niezwłoczny transfer uprawnień do emisji (wprowadzono to w celu ułatwienia funkcjonowania rynków spotowych) podczas gdy nie wszystkie giełdy prowadzące takie rynki wymagają takiego parametru. Omawiana zmiana mogłaby zostać wprowadzona w planowanej w niedługim czasie nowelizacji rozporządzenia rejestrowego.

RGGI – analogia już jest

Powyższe kwestie warto rozważać w szerszym kontekście rynków handlu emisjami CO2. Interesujące (ale czy lepsze?) rozwiązania w tym zakresie zastosowano w funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych dobrowolnym rynku Regional Greenhouse Gas Initiative (RGGI), w którym uczestniczy część amerykańskich stanów ze wschodniego wybrzeża. W części XX-7.2 Modelowych Zasad tego rynku (Regional Greenhouse Gas Initiative Model Rules 12/31/08) przewidziano, iż Agencja Regulacyjna RGGI rejestruje przeniesienie uprawnień do emisji CO2 poprzez przekazanie ich z rachunku zbywcy na rachunek nabywcy dopiero w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania zgłoszenia (warunkiem jest oczywiście, aby zgłoszenie było prawidłowo dokonane i zgodne z wymaganiami przewidzianymi w ww. dokumencie.

W dalszym terminie 5 dni roboczych od przekazania uprawnień do emisji CO2 pomiędzy rachunkami w rejestrze Agencja Regulacyjna RGGI zawiadamia każdą ze stron o dokonanym przekazaniu. W przypadku odmowy przeniesienia uprawnień przez Agencję Regulacyjną RGGI zawiadamia ona strony w terminie 10 dni roboczych od dnia zgłoszenia (taka odmowa następuje w przypadku niespełnienia przez przedłożony Agencji transfer wymagań postawionych w wymienionych Modelowych Zasadach, odmowa musi zawierać uzasadnienie).