Art. 27 Dyrektywy EUETS pozwala na wyłączenie małych instalacji i szpitali z systemu handlu emisjami od 2013 r. Aby dać tym podmiotom szansę na uniknięcie związanych z udziałem w EUETS obciążeń biurokratycznych i kosztów, rząd musiałby działać szybko. Inne państwa członkowskie już to robią.

W zakresie szczegółowych wymogów opcji z art. 27 Dyrektywy 2003/87/WE jest też kilka dylematów interpretacyjnych.

 


Pisaliśmy już, iż stosownie do postanowień art. 11 Dyrektywy EUETS (2003/87/WE) każde z państw członkowskich zobowiązane jest opublikować i przedłożyć Komisji Europejskiej do dnia 30 września 2011 r. wykaz instalacji na jego terytorium objętych zakresem Dyrektywy oraz wszelkich bezpłatnych uprawnień przydzielonych każdej z instalacji na jego terytorium, obliczonych zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 10a ust. 1 i art. 10c Dyrektywy (art. 10c dotyczy tymczasowych nieodpłatnych przydziałów dla elektroenergetyki).


Ten tzw. “Krajowy środek wykonawczy” (NIM – National Implementation Measure) będzie zawierał wykaz wszystkich instalacji, które będą objęte na terytorium danego państwa członkowskiego systemem EUETS od 1 stycznia 2013 r. (włączając instalacje włączone do systemu dopiero od tej daty w rezultacie rozszerzonego zakresu Dyrektywy).


Warto odnotować, iż wymieniony Krajowy środek wykonawczy będzie musiał uwzględniać także decyzje państwa członkowskiego podjęte na podstawie art. 27 Dyrektywy tj. w zakresie ewentualnego wyłączenia małych instalacji oraz szpitali z systemu EUETS. Jak się wskazuje, głównym celem wprowadzenia tej możliwości (tzw. opt-out) było zmniejszenie ciężarów biurokratycznych oraz kosztów dla tych właśnie małych instalacji. Takie wyłączenie nie jest jednak pod rządami art. 27 Dyrektywy bezwarunkowe.

Rozważmy niektóre z tych warunków, bowiem czasu do przedłożenia Krajowego środka wykonawczego nie pozostało już wiele (30 września 2011 r.) a będzie on musiał odzwierciedlać decyzje podjęte przez państwa członkowskie na podstawie art. 27 Dyrektywy.


Przytoczmy zatem dosłownie art. 27 Dyrektywy 2003/87/WE (w brzmieniu ustalonym Dyrektywą 2009/29/WE):


„Artykuł 27

Wyłączenie małych instalacji objętych równoważnymi środkami

1. Państwa członkowskie mogą, po przeprowadzeniu konsultacji z prowadzącym instalację, wyłączyć z zakresu systemu wspólnotowego instalacje, w przypadku których raportowane do właściwego organu emisje, z wyłączeniem emisji z biomasy, w każdym z trzech lat poprzedzających powiadomienie na mocy lit. a) wynosiły mniej niż 25 000 ton ekwiwalentu dwutlenku węgla i które podczas spalania mają nominalną moc cieplną poniżej 35 MW oraz które są objęte środkami prowadzącymi do równoważnego wkładu na rzecz redukcji emisji, jeżeli dane państwo członkowskie spełnia następujące warunki:

a) powiadamia Komisję o każdej tego rodzaju instalacji, określając zastosowane w odniesieniu do tej instalacji równoważne środki prowadzące do równoważnego wkładu na rzecz redukcji emisji, przed przedłożeniem wykazu instalacji zgodnie z art. 11 ust. 1, a najpóźniej w chwili przekazania tego wykazu Komisji;

b) potwierdza, że stosowane są uzgodnienia w zakresie monitorowania mające na celu ocenę, czy w którymkolwiek roku kalendarzowym emisje z jakichkolwiek instalacji wyniosły 25 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy. Państwa członkowskie mogą umożliwić stosowanie uproszczonych środków monitorowania, raportowania oraz weryfikacji w odniesieniu do instalacji, których roczna średnia wielkość zweryfikowanych emisji w latach 2008–2010 wynosi poniżej 5000 ton rocznie, zgodnie z art. 14;

c) potwierdza, że jeżeli jakakolwiek instalacja w którymkolwiek roku kalendarzowym emituje 25 000 lub więcej ton ekwiwalentu dwutlenku węgla, z wyłączeniem emisji z biomasy, lub jeżeli środki mające zastosowanie do tej instalacji i prowadzące do równoważnego wkładu na rzecz redukcji emisji, przestaną obowiązywać, instalacja zostanie ponownie włączona do systemu wspólnotowego;

d) publikuje informacje, o których mowa w lit. a), b) i c), w celu umożliwienia opinii publicznej wyrażenia swojego stanowiska na ich temat.

Szpitale również mogą zostać wyłączone, jeżeli podejmą równoważne środki.

2. Jeżeli po okresie trzech miesięcy od daty powiadomienia w celu umożliwienia opinii publicznej wyrażenia swojego stanowiska Komisja nie zgłasza zastrzeżeń, uznaje się, że wyłączenie zostało zatwierdzone.

Po przedstawieniu do rozliczenia uprawnień w odniesieniu do okresu, w którym instalacja jest objęta systemem wspólnotowym, instalacja zostaje wyłączona z systemu, a państwo członkowskie nie wydaje jej już żadnych bezpłatnych uprawnień na mocy art. 10a.

3. Jeśli instalacja zostaje ponownie włączona do systemu wspólnotowego na mocy ust. 1 lit. c), wszelkie uprawnienia wydane na mocy art. 10 lit. a) przyznawane są poczynając od roku ponownego włączenia. Uprawnienia wydane tym instalacjom są odliczane od liczby uprawnień, które mają być sprzedane na aukcji na mocy art. 10 ust. 2 przez państwo członkowskie, w którym instalacja się znajduje.

Wszelkie takie instalacje pozostają w systemie wspólnotowym przez pozostałą część okresu handlu.

4. W przypadku instalacji, które nie zostały włączone do systemu wspólnotowego w latach 2008–2012, zastosowanie mogą mieć uproszczone wymogi dotyczące monitorowania, raportowania i weryfikacji w celu określenia emisji podczas trzech lat poprzedzających powiadomienie na mocy ust. 1 lit. a).”

W zakresie uwarunkowań prawnych dotyczących regulacji opt-out z art. 27 Dyrektywy warto zwrócić uwagę m.in. na następujące kwestie.